Genoeg

‘.. Geen zonde is groter dan te veel willen hebben. Geen fout geeft meer verdriet dan te willen winnen. Geen ramp is erger dan niet van ophouden weten. De tevredenheid van degene die weet wat tevreden zijn is, is blijvende tevredenheid.’ (Hoofdstuk 46 Tao Te Ching)

x

Bloei

‘.. De hemel, door het Ene werd helder. De aarde door het Ene, kwam tot rust. De geest, door het Ene werd machtig. De valleien door het Ene, kwamen tot bloei….’

Bron

cropped-universe-mwt-IMG_0569.jpg

‘Alles wat bestaat heeft een oorsprong en die oorsprong is de Moeder van de wereld. Wie de Moeder bereikt, die kent de kinderen. Wie de kinderen kent, keert terug tot de Moeder. Hoewel vergankelijk, zal hij niet vergaan. Sluit de poorten, dicht de gaten. Aldus behoud je jezelf.’

Vrij

 

 

‘De fazant moet tien stapjes doen om wat voedsel op te pikken en honderd voor een beetje water. Toch zou hij nooit in een kooi gezet en gevoed willen worden. Zelfs als je hem als een koning verzorgt, zou hij ongelukkig zijn.’ (Zhuangzi)

Verdrinken

‘Zolang de gelegenheid zich voordoet zich nuttig te kunnen maken, zijn ze niet in staat tot niet-doen. Ze jakkeren hun lichaam en hun natuur af en verdrinken in 10.000 dingen. Hun leven lang. En er is geen weg meer terug. Hoe droevig!’ (Zhuangzi)

(Op het afbeelding: de archiefkast van een instelling voor geestelijke gezondheidszorg)

Besturen

“Wat het besturen van het lichaam en het reguleren van het hart betreft: er zijn vele mensen vandaag die zich (laten) verwijderen van hun natuur, hun gevoelens uitdoven en hun geest teloor doen gaan.” (Zhuangzi)

Harmonie

 

‘Uit de Tao ontstond het Ene – de ch’i-energie, de levensgeest. Uit het Ene ontstonden de Twee – de yin-kracht en de yang-kracht. Uit de Twee onstonden de Drie – yin en yang en de harmonie daartussen. Uit de Drie ontstaan de Tienduizend dingen, alles wat bestaat. De verbinding van yin en yang brengt alles tot harmonie.’

Bewaren

‘Wie het spirituele in zich bewaart en de Leegte belichaamt, wie zich concentreert op de ch’i en de zachtheid teweegbrengt, zo iemand bereikt de oorsprong …’

Laozi wordt gezien als de ‘stichter’ van de Tao. Hij zou zelf raar opkijken als hij zou zien dat zijn gedachten na 2500 jaar nog steeds superactueel zijn. Laozi’s boek, de Tao Te Tjing is een vorstenspiegel, dwz het is een boek met raadgevingen aan de toenmalige heersers. Zhuangzi leefde een paar honderd jaar later. Hij is al helemaal klaar met de heersende klasse van zijn tijd. Zijn werk richt zich veel meer tot gewone mensen. Hij schrijft ook heel anders, maar bouwt wel voort op de basis-ideeen van Laozi.  Een van de beroemdste fragmenten uit zijn boek, de ‘Zhuangzi’, is de vlinderdroom:

‘Eens droomde ik dat ik een vlinder was. Een fladderende vlinder, vrij en blij, die niet wist dat hij Zhuangzi was. Toen ik plotseling ontwaakte, was ik ineens Zhuangzi. Nu weet ik niet of ik droomde dat ik een vlinder was, of dat de vlinder droomde dat hij Zhuangzi was. Toch moet er tussen Zhuangzi en de vlinder een onderscheid bestaan. Dat is was ‘de tranformatie der dingen’ wordt genoemd.’

Dit verhaal is op meerdere manieren uitgelegd. Zhuangzi waarschuwt in de rest van zijn werk vaak tegen ‘fixatie’, dat mensen zich teveel vastleggen op dat wat zijn denken wat ‘waar’ is en menen te weten wat ‘waar’ is. Terwijl alles altijd verandert (vlinder!!) en je dus nooit van een waarheid kunt spreken. Zhuangzi heeft het ook vaak over het feit dat mensen teveel denken en dat dit ten koste gaat van de spontane directe ervaring.

 

Wat hij in dit korte fragment waarschijnlijk wil zeggen is dat hij in beide toestanden, zowel in de ‘vlinder-modus’ als in de ‘Zhuangzi-modus’ tevreden was. Je hebt zowel in de ene als in de andere vorm geen weet van die andere modus. Je kunt dus uiteindelijk niet echt weten wat werkelijkheid is: de vorm waarin je nu verkeert of een vorm waarin je ooit komt te verkeren. Maar het doet niet terzake als je, in welke modus dan ook, tevreden bent. De ene ‘staat van zijn’ is dus niet beter dan de andere. Zhuangzi trekt die lijn zelfs door naar de dood: misschien ben je tijdens je dood ook wel tevreden. Er is geen enkele reden om aan te nemen dat dat niet zo zou zijn, in welke vorm je dan ook bent. Er is een kinderboek, van een meisje dat op een kerkhof treurt om de dood van iemand. Daar ontmoet ze een grote stille man. Wat een heel vriendelijke man blijkt te zijn, die zich afvraagt waarom de mensen zo bang voor hem zijn. Inderdaad: de dood. Deze man wordt haar vriend. De schrijfster van dit boek vraagt zich dus eigenlijk hardop af, waarom we eigenlijk zo bang zijn voor de dood. Waarom hebben we daar de man met de zeis van gemaakt?

 

Zhuangzi speelt ook met dat beeld als zijn vrouw gestorven is. Men verwijt hem een dag  na de begrafenis dat hij niet genoeg treurt. Hij zegt dan: ‘Natuurlijk was ik eerst verdrietig, net als iedereen. Maar toen ik er beter over nadacht besefte ik dat ‘Ze rustig ligt in het Immens Huis’ (het Universum). Hij zegt daarna dat hij met luid geweeklaag haar rust zou verstoren en daarmee aan zou geven dat hij haar tekort doet en er blijkt van geeft dat hij de natuurlijke weg van alle wezens niet snapt en accepteert. Hij legt dus een gevoel van geborgenheid in het Universum. En hij creeert bij zichzelf ruimte voor berusting. En dat troost hem.

 

(De zangeres is Renee Fleming. Zij zingt uit Madame Butterfly)

 

Vallen

De meeste mensen hebben wel eens gehoord van het verhaal van Icarus. Een jonge griekse man die zijn vader de kop gek zeurt omdat hij wil vliegen. Zijn vader, Deadalus, een wijze man, wil dat niet. Hij ziet dan zijn zoon nog te onbesuisd is en te weinig levenservaring heeft voor het toch gevaarlijke vliegen. Maar uiteindelijk gaat hij toch overstag en staat het toe. Hij maant zijn zoon: ‘Jongen kijk uit, ga niet hard, vlieg niet te snel, je kent de krachten van het vliegen nog niet en beheerst ze nog niet.’  Je voelt hem aan aankomen: de knaap begint aarzelend, maar als het goed lijkt te gaan, gooit hij alle remmen los. Hoger dan hoog gaat hij. Tot hij te dicht bij de zon komt, zijn vaart niet meer kan inhouden en de zon het was van de vleugels die hij aangeplakt heeft laat smelten. Waarna Icarus in zee stort.

In de Dao wordt voor precies hetzelfde gewaarschuwd. De yin-en-yang theorie zegt oa: aan alles is een grens. Als iets teveel yang wordt, teveel energie kracht en snelheid krijgt – als iets te groot wordt, is het zeker dat er vroeg of laat een kritische grens bereikt wordt, die voor een plotselinge terugslag zorgt. Je hebt als mens de keus: of zelf, harmonieus, op tijd een ombuiging maken – of doorgaan. Maar dan zal de terugslag ook met een ramp, een crisis gepaard gaan.

 

 

 

Kracht

Met Yin-kracht gaat het wel 

In Friesland werd een paar jaar geleden door onverwacht noodweer een hele kudde paarden ingesloten in water. De hele kudde van 100 paarden dreigde te verdrinken. Meerdere malen probeerden mannen de paarden op de yang-manier naar droge grond te drijven: door op te jagen en te drijven. Dat lukte niet. Daarna stelden een stel vrouwelijke ruiters voor het op een ander manier te doen: door te lokken en de verleiden – door zachte kracht.