bird-flying-1024x819

Haiku maken

 

 

 

Een haiku (iets anders dan een koan) is een heel compact ‘gedicht’, dat bestaat uit 3 regels en 17 lettergrepen, in de verdeling 5-7-5. Het hoort in 1 adem gelezen te kunnen worden: Zen- Ki – uitademen!. De woorden zijn eenvoudig en mooi. Er is geen opsmuk, kitsch of geen tierelantijnen, zoals dat in de Zen nooit het geval is. Een haiku bevat altijd iets over een seizoen of de nieuwjaarsochtend. Dat is in Japan het 5e seizoen: de Grote Morgen of Eerste zon, luidt het begin van de lente in en is de aanvang van een nieuwe cyclus, iets nieuws, een nieuwe fase. Vernieuwing. Heilig en vrolijk. Een haiku gaat over de wereld en niet over de beleving van de maker. Dat zijn de enige vormvereisten.

Inhoudelijk zijn er nog wel een aantal essenties. De haiku is misschien het best te vergelijken met de penseelprenten uit het Verre Oosten: in een paar streken staat een diepe sfeer en gedachte. Er is een diepe gedachtegang, leegheid of concentratie aan vooraf gegaan. Het probeert in die paar streken een moment, een situatie, een stemming te duiden of te vangen. De meeste haiku verbeelden natuurscenes. Een haiku bevat slechts 1 gedachte tegelijk.

Het lezen van een haiku vergt aandacht. Je tempo verlagen, gevoelig worden voor subtiliteit. Soms opent zich ineens een nieuw perspectief in je geest. Soms lees je na een periode een haiku nog eens en zie je er ineens iets anders in. De haiku spiegelt iets in jou!

In feite vormen de woorden van de haiku de edelstenen die samen een een snoer vormen: je kunt de stenen een voor een bewonderen, maar ook aaneengeregen: als een snoer. De som is dan meer dan het geheel der delen. Alles is met elkaar verbonden waardoor de optelsom een meerwaarde heeft.

Voorbeelden:

In het lentebos
een zweem van groen, geel, blauw
een aquarel, nog nat.

D’ oude vijver
een kikker springt van de kant
geluid van water.

Op de tempelklok
is een vlinder gevlogen
en ingeslapen.

Ik schepte de maan
in mijn schotel, en goot hem
weg met het water.

Op de tempelklok
is een vlinder gevolgen
en ingeslapen

Deze toelichting gaat over de authentieke haiku. Natuurlijk staat het iedereen vrij om daar zijn of haar eigen perspectief in te brengen. Een haiku is dus niets voor deze tijd, waarin alles snel en haastig moet. En daarom is het juist iets voor deze tijd. Een haiku neemt je mee op een innerlijke reis. Jouw reis.