cropped-Yinyang_heaven-earth_with_the_Seven_Stars_of_the_North_and_the_mountain.svg_.png

Bewaren

‘Wie het spirituele in zich bewaart en de Leegte belichaamt, wie zich concentreert op de ch’i en de zachtheid teweegbrengt, zo iemand bereikt de oorsprong …’

Laozi wordt gezien als de ‘stichter’ van de Tao. Hij zou zelf raar opkijken als hij zou zien dat zijn gedachten na 2500 jaar nog steeds superactueel zijn. Laozi’s boek, de Tao Te Tjing is een vorstenspiegel, dwz het is een boek met raadgevingen aan de toenmalige heersers. Zhuangzi leefde een paar honderd jaar later. Hij is al helemaal klaar met de heersende klasse van zijn tijd. Zijn werk richt zich veel meer tot gewone mensen. Hij schrijft ook heel anders, maar bouwt wel voort op de basis-ideeen van Laozi.  Een van de beroemdste fragmenten uit zijn boek, de ‘Zhuangzi’, is de vlinderdroom:

‘Eens droomde ik dat ik een vlinder was. Een fladderende vlinder, vrij en blij, die niet wist dat hij Zhuangzi was. Toen ik plotseling ontwaakte, was ik ineens Zhuangzi. Nu weet ik niet of ik droomde dat ik een vlinder was, of dat de vlinder droomde dat hij Zhuangzi was. Toch moet er tussen Zhuangzi en de vlinder een onderscheid bestaan. Dat is was ‘de tranformatie der dingen’ wordt genoemd.’

Dit verhaal is op meerdere manieren uitgelegd. Zhuangzi waarschuwt in de rest van zijn werk vaak tegen ‘fixatie’, dat mensen zich teveel vastleggen op dat wat zijn denken wat ‘waar’ is en menen te weten wat ‘waar’ is. Terwijl alles altijd verandert (vlinder!!) en je dus nooit van een waarheid kunt spreken. Zhuangzi heeft het ook vaak over het feit dat mensen teveel denken en dat dit ten koste gaat van de spontane directe ervaring.

 

Wat hij in dit korte fragment waarschijnlijk wil zeggen is dat hij in beide toestanden, zowel in de ‘vlinder-modus’ als in de ‘Zhuangzi-modus’ tevreden was. Je hebt zowel in de ene als in de andere vorm geen weet van die andere modus. Je kunt dus uiteindelijk niet echt weten wat werkelijkheid is: de vorm waarin je nu verkeert of een vorm waarin je ooit komt te verkeren. Maar het doet niet terzake als je, in welke modus dan ook, tevreden bent. De ene ‘staat van zijn’ is dus niet beter dan de andere. Zhuangzi trekt die lijn zelfs door naar de dood: misschien ben je tijdens je dood ook wel tevreden. Er is geen enkele reden om aan te nemen dat dat niet zo zou zijn, in welke vorm je dan ook bent. Er is een kinderboek, van een meisje dat op een kerkhof treurt om de dood van iemand. Daar ontmoet ze een grote stille man. Wat een heel vriendelijke man blijkt te zijn, die zich afvraagt waarom de mensen zo bang voor hem zijn. Inderdaad: de dood. Deze man wordt haar vriend. De schrijfster van dit boek vraagt zich dus eigenlijk hardop af, waarom we eigenlijk zo bang zijn voor de dood. Waarom hebben we daar de man met de zeis van gemaakt?

 

Zhuangzi speelt ook met dat beeld als zijn vrouw gestorven is. Men verwijt hem een dag  na de begrafenis dat hij niet genoeg treurt. Hij zegt dan: ‘Natuurlijk was ik eerst verdrietig, net als iedereen. Maar toen ik er beter over nadacht besefte ik dat ‘Ze rustig ligt in het Immens Huis’ (het Universum). Hij zegt daarna dat hij met luid geweeklaag haar rust zou verstoren en daarmee aan zou geven dat hij haar tekort doet en er blijkt van geeft dat hij de natuurlijke weg van alle wezens niet snapt en accepteert. Hij legt dus een gevoel van geborgenheid in het Universum. En hij creeert bij zichzelf ruimte voor berusting. En dat troost hem.

 

(De zangeres is Renee Fleming. Zij zingt uit Madame Butterfly)

 

yin-yang-flying eagle

Kiezelstenen

De Taoist heeft er geen behoefte aan te schitteren. Sterker: hij wijst het af. Wie schittert heeft weliswaar op korte termijn succes, applaus en aandacht – maar zo velen kunnen de gevolgen niet aan. Je wordt geleefd, je karakter verandert, stress, anderen die aan je trekken, je wilt meer en meer, anderen worden jaloers en gaan je de voet dwars zetten. Hoeveel artiesten zijn er al niet kapot gegaan aan hun roem? En te vroeg. Van Michael Jackson tot Herman Brood. Dit provocerende citaat daagt iedereen uit daar over na te denken. Een kiezelsteen is onopvallend, maar ook uniek. En super oud. Tao, een tevreden leven, zit net zo goed in een onopvallend leven.

Vers 39 Tao Te Tjing.